ရဟန်းခံ
ရဟန်းလောင်း ဆုံးမခန်း
ဥပဇ္ဈာယ်ယူစေခြင်း
******
ပထမံ ဥပဇ္ဈံ ဂါဟာပေတဗ္ဗော။
ပထမံ- သပိတ် သင်္ကန်းကို မပြောကြားမီ ရှေးဦးစွာ၊
ဥပဇ္ဈံ-အပြစ်ငယ်, အပြစ်ကြီး, အသီးသီးကို, အနီးချဥ်ကပ်, ကြည့်ရှု သွန်သင်တတ်သော ,ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမြတ်ကို၊
ဂါဟာပေတဗ္ဗော- ယူစေအပ်၏၊ ယူစေရမည်၊ အယူခိုင်းရမည်၊ဟူ၍
မြတ်စွာဘုရား ပညတ်တော်မူအပ်သည်နှင့်အညီ ရှေးဦးစွာ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကို ယူဦးလော့။
####
ဥပဇ္ဈာယ်ယူပုံ
******
ဥပဇ္ဈာယော မေ ဘန္တေ ဟောဟိ။
( ၃ ကြိမ်တိုင်ပေးရန်)
ဘန္တေ-အရှင်ဘုရား၊
တွံ-အရှင်ဘုရားသည်၊
မေ-ဘုရားတပည့်တော်၏၊
ဥပဇ္ဈာယော- အပြစ်ငယ်, အပြစ်ကြီး, အသီးသီးကို, အနီးချဥ်ကပ်, ကြည့်ရှု သွန်သင်တတ်သော ,ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမြတ်သည်၊
ဟောဟိ-ဖြစ်တော်မူပါ။
(ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာက)
ပါသာဒိကေန သမ္ပာဒေဟိ။
ပါသာဒိကေန - ကြည်ညိုဖွယ်ကို ဆောင်တတ်သော ကိုယ်အမူအရာ နှုတ်အမူအရာဖြင့်၊
(တိဝိဓသိက္ခံ - သိက္ခာသုံးရပ်
အကျင့်မြတ်ကို၊)
သမ္ပာဒေဟိ - ပြည်စုံစေလော။ (များက သမ္ပာဒေထ-ပြည်စုံစေကြလော။)
(ရဟန်းလောင်းက ပြန်လျှောက်ရန်)
အားမ ဘန္တေ- မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။
#####
အမည်မှည့်ခြင်း
*****
ယခုအခါ ဉာတ်ကမ္မဝါစာ ရွတ်ဖတ်ရာ၌ လွယ်ကူပါစေခြင်း အကျိုးငှာလည်းကောင်း၊
ဂရုဂါရဝ ဖြစ်ပါစေခြင်းအကျိုးငှာလည်းကောင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာတော်ဘုရား၏ ဘွဲ့အမည်အရင်းကို ခေတ္တခဏ ပြောင်းလျက် "တိဿ"ဟူ၍ အမည်မှည့်ပါ၏ဘုရား။
ဉာတ်ကမ္မဝါစာ ရွတ်ဖတ်ရာ၌ လွယ်ကူပါစေခြင်း အကျိုးငှာ ရဟန်လောင်း(တို့)၏ ဘွဲ့အမည်ကိုလည်း "နာဂ"ဟူ၍ အမည်မှည့်ပါ၏ဘုရား။
ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာတော်ဘုရားကြီးက မိမိ၏ ဘွဲ့အမည်ကို "တိဿ"ဟူ၍ မှတ်တော်မူပါဘုရား။
ရဟန်းလောင်း(တို့)နှင့်တကွ ကြွရောက်ချီးမြှောက်တော် မူလာကြကုန်သော ကာရကသံဃာတော် အရှင်မြတ်တို့ကလည်း ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဘွဲ့အမည်ကို "တိဿ"ဟူ၍ မှတ်တော်မူကြပါဘုရား။
ရဟန်းလောင်း(တို့)က မိမိ(တို့)၏ ဘွဲ့အမည်ကို "နဂ"ဟူ၍ မှတ်ထား(ကြ)ပါ။
ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်တကွ ကြွရောက်ချီးမြှောက်တော် မူလာကြကုန်သော ကာရကသံဃာတော် အရှင်မြတ်တို့ကလည်း ရဟန်းလောင်း(တို့)၏ ဘွဲ့အမည်ကို "နာဂ"ဟူ၍ မှတ်တော်မူကြပါဘုရား။
(ရဟန်းလောင်း နှစ်ပါးတွင်)
ပထမ "နာဂ"အသံသည် အကြီးကို ရည်ရွယ်ဖတ်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊
ဒုတိယ "နာဂ"အသံသည် အငယ်ကို ရည်ရွယ်ဖတ်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း မှတ်တော်မူကြပါဘုရား။
(ရဟန်းလောင်း သုံးပါးတွင်)
ပထမ "နာဂ"အသံသည် အကြီးကို ရည်ရွယ်ဖတ်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊
ဒုတိယ "နာဂ"အသံသည် အလတ်ကို ရည်ရွယ်ဖတ်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊
တတိယ "နာဂ"အသံသည် အငယ်ကို ရည်ရွယ်ဖတ်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း မှတ်တော်မူကြပါဘုရား။
#####
သပိတ် သင်္ကန်းကို ပြောပြခြင်း
*****
ဥပဇ္ဈံ ဂါဟာပေတွာ ပတ္တစီဝရံ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ။
ဥပဇ္ဈံ -ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာကို၊
ဂါဟာပေတွာ -ယူစေပြီး၍၊ ယူခိုင်းပြီ၍၊
ပတ္တစီဝရံ -
(ရဟန်းလောင်း ပိုင်ဆိုင်သင့်,ပိုင်ဆိုင်ထိုက်သည့်) သပိတ်တစ်လုံး ၃-ထည်သော သင်္ကန်းကို၊ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ - (မှတ်မိအောင်) ပြောကြားအပ်၏၊ ပြောကြားရမည်၊ဟူ၍
မြတ်စွာဘုရား ပညတ်တော်မူအပ်သည်နှင့်အညီ သပိတ် သင်္ကန်းတို့ကို ပြောကြားသတ်မှတ်ပေးပါမည်။
အယံ တေ ပတ္တော၊
အယံ - သင်၏ ရှေ့၌ရှိသော ဤသပိတ်သည်၊
တေ- သင်ရဟန်းလာင်း၏၊
ပတ္တော -အများမဆိုင် ကိုယ်ပိုင်သပိတ်တည်း၊ အများမဆိုင် ကိုယ်ပိုင် သပိတ်ဟူ၍မှတ်။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
အယံ သံဃာဋိ၊
အယံ - နှစ်လွှာနှစ်ထပ်, ချင်းချင်းကပ်၍, ချုပ်စပ်အပ်သော, ဤဒုကုဋ် သင်္ကန်းကြီးသည်၊
တေ- သင်ရဟန်းလာင်း၏၊
သံဃာဋိ -အများမဆိုင် ကိုယ်ပိုင်ဒုကုဋ် သင်္ကန်းကြီးတည်း၊ အများမဆိုင် ကိုယ်ပိုင် ဒုကုဋ် သင်္ကန်းကြီးဟူ၍မှတ်။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
အယံ ဥတ္တရာသင်္ဂေါ၊
အယံ - ခန္ဓာကိုယ်အထက်ပိုင်း, ပုခုံရပ်၌, ဝတ်ဆင်မြန်းအပ်သော, ဤကိုယ်ဝတ်
ဧကသီသင်္ကန်းသည်၊
တေ- သင်ရဟန်းလောင်း၏၊
ဥတ္တရာသင်္ဂေါ-အများမဆိုင် ကိုယ်ပိုင် ဧကသီ သင်္ကန်းတည်း၊ အများမဆိုင် ကိုယ်ပိုင် ဧကသီ သင်္ကန်းဟူ၍မှတ်။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
အယံ အန္တဝါသကော၊
အယံ - ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်း ခါးအရပ်၌ ဝတ်အပ်ဆင်မြန်းအပ်သော ဤသင်းပိုင်သင်္ကန်းသည်၊
တေ- သင်ရဟန်းလောင်း၏၊
အန္တဝါသကော -အများမဆိုင် ကိုယ်ပိုင် သင်းပိုင် သင်္ကန်းတည်း၊ အများမဆိုင် ကိုယ်ပိုင် သင်းပိုင်သင်္ကန်းဟူ၍မှတ်။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
######
သံဃာ့အလယ်မှထုတ်ခြင်း
*******
ဂစ္ဆ အမုမှိ သြကာသေ တိဋ္ဌာဟိ။
ဥပသမ္ပဒါပေက္ခ - မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရှုငဲ့သော ရဟန်းလောင်း၊
ဂစ္ဆ -သွားလော၊ ဝါ- သံဃာတော်များ ရှိခိုးကာဖြင့် မျက်နှာရှေ့ထား နောက်ဆုတ်သွားလော။
အမုမှိ သြကာသေ - သံဃာတော်အပေါင်းနှင့် ဟတ္ထပါသ်လွတ်လောက်ရာ ထိုအရပ်၌၊
တိဋ္ဌာဟိ -ထေရ်သံကာကို ညွှတ်ကာရိုကျိုး လက်အုပ်မိုး၍ တည်နေချေဦးလော။
(မှတ်ချက်။
ဟတ္ထပါသ်အရ - ၁။ တစ်တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ်၊
၂။ နှစ်တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ်၊
၃။ ၁၂-တောင် ဟတ္ထပါသ်-
ဟု (၃)မျိုးရှိသည်တွင် အမုမှိ သြကာသေအရ အနုသာသိက္ခာ-ဟု မိန့်ထား၍ သံဃာနှင့် ကင်းလွတ်လောက်ရာ ၁၂-တောင် ဟတ္ထပါသ် အရပ်ပို၍ သင့်လျော်မည် ထင်ပါသည်။
တိဋ္ဌာဟိပုဒ်သည် ဂစ္ဆ-ပုဒ်၏ သွားခြင်းကိုသာ တာမြစ်သောပုဒ်တည်း၊ ရပ်ခြင်းကိုသာဆိုသည်မဟုတ် ထိုင်၍လည်း သင့်တော်ပါသည်။)
######
အနုသာသက သမ္မုတိဉတ်ထားခြင်း
*****
သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ (နာဂေါ)
အာယသ္မတော (တိဿဿ) ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊ ယဒိ သံဃံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ အဟံ (နာဂံ) အနုသာသေယျံ။
(မှတ်ချက်။ အတ္တနာ ဝါ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ ဒေသနာအရ မိမိအတွက် သမုတ်ပုံတည်း။)
တစ်နည်း
*****
သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ (နာဂေါ)
အာယသ္မတော (တိဿဿ) ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊ ယဒိ သံဃံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ (*ဣန္ဒ္ဒကော) (နာဂံ) အနုသာသေယျ။
(မှတ်ချက်။ ပရေန ဝါ ပရောသမ္မန္နိတဗ္ဗော- ဒေသနာအရ
အခြားသူ တစ်ဦးအတွက် သမုတ်ပုံတည်း။)
#####
သံဃာ့ပြင်ပ၌ သင်ပြခြင်း
*****
သုဏသိ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခ၊
ဥပသမ္ပဒါပေက္ခ-မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရှုငဲ့သော ရဟန်းလောင်း၊
သုဏသိ- အာရုံတစ်ပါး စိတ်မသွားဘဲ နားစိုက်ထောင်လော့၊
အယံ တေ သစ္စကာလော၊ ဘူတကာလော။
အယံ- ဤ
အချိန်ခါသည်၊ တေ- သင် ရဟန်းလောင်း၏၊
သစ္စကာလော- အမှန်ကိုသာ လျှောက်ကြားရမည့်
အခါပေတည်း၊
ဘူတကာလော = အဟုတ်ကိုသာ လျှောက်ဆိုရမည့် အခါပေတည်း။
ယံ ဇာတံ၊ တံ သံဃမဇ္ဈေ ပုစ္ဆန္တေ သန္တံ အတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ။ အသန္တံ နတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ။
(ဝိ၊၃၊ ၁၃၁၊၁၃၂။ ဝိ၊၄၊၄၆၅။)
ယံ =အကြင်မေးမည့်အကြောင်းအရာသည်၊ (အကြင် ဥပသမ္ပဒ အန္တရာယ်နှင့် ကာရကသံဃာမှာ အပြစ်လွတ်,
မလွတ်သဘောသည်၊)
ဇာတံ-ထင်ရှား ဖြစ်ပေါ်၍နေ၏၊
တံ- ထိုထင်ရှားသော အကြောင်းအရာကို၊
သံဃမဇ္ဈေ-သံဃာ့ အလယ်၌၊
ပုစ္ဆန္တေ - စစ်ဆေး မေးမြန်းသည်ရှိသော်၊
သန္တံ အတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ-ရှိလျှင် (အတ္ထိ ဘန္တေ)ရှိပါတယ် ဘုရား-ဟူ၍ လျောက်ထားရမည်။
အသန္တံ နတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ-မရှိလျှင် (နတ္ထိ ဘန္တေ)-မရှိပါဘုရား-ဟူ၍ လျောက်ထားရမည်။
မာ ခေါ ဝိတ္ထာယိ၊ မာ ခေါ မင်္ကု အဟောသိ။ (ဝိ၊၃၊ ၁၃၁၊၁၃၂။ ဝိ၊၄၊၄၆၅။)
မာ ခေါ ဝိတ္ထာယိ- ကြောက်ရွံ့စိတ်ဖြင့် အသံမထွက်
မဖြေကြားပဲ မနေပါနှင့်၊
မာ ခေါ မင်္ကု အဟောသိ- (ရှက်ဖွယ်ကို မေးရသလားဟု) မျက်နှာမကြည်မသာ မဖြစ်ပါနှင့်။
ဧဝံ တံ ပုစ္ဆိဿန္တိ- ဤသို့ သင့်ကို (ဝိနည်းထုံးတမ်း တရားလမ်းဖြင့်) မေးမြန်း ကြကုန်လိမ့်မည်။
သန္တိ တေ ဧဝရူပါ အာဗာဓာ၊ ကုဋ္ဌံ, ကဏ္ဍော, ကိလာသော, သောသော, အပမာရော။
တေ- သင့်ရဟန်းလောင်း၏။
(သရီရေ- ခန္ဓာကိုယ်၌၊)
ဧဝရူပါ- ဤသို့ (ဆိုအပ်လတ္တံ့သော) သဘောရှိကုန်သော၊
အာဗာဓာ- အနာရောဂါတို့သည်၊
သန္တိ - ရှိကုန်သလော။
ကုဋ္ဌံ (အတ္ထိ)-နူနာရောဂါ ရှိသလော။
(နတ္ထိ ဘန္တေ-မရှိပါ အရှင်ဘုရား။)
ကဏ္ဍော (အတ္ထိ)- အိုင်းအမာနာ, အဖုအနာမျိုး ရှိသလော။
(နတ္ထိ ဘန္တေ-မရှိပါ အရှင်ဘုရား။)
ကိလာသော (အတ္ထိ)-ပွေးဝဲ, ဆင်ညှင်းကြီးစသော အနာမျိုး ရှိသလော။
(နတ္ထိ ဘန္တေ-မရှိပါ အရှင်ဘုရား။)
သောသော-ချောင်းဆိုးသွေးပါ မြစ်ခြောက်နာမျိုး ရှိသလော။
(နတ္ထိ ဘန္တေ-မရှိပါ အရှင်ဘုရား။)
အပမာရော-ဝက်ရူကြက်ရူးစသော အနာမျိုး ရှိသလော။
(နတ္ထိ ဘန္တေ-မရှိပါ အရှင်ဘုရား။)
######
မနုဿောသိ၊
လူသားစစ်စစ် ဖြစ်ရဲ့လား။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
ပုရိသောသိ၊
ယောကျ်ားစစ်စစ် ဖြစ်ရဲ့လား။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
ဘုဇိဿောသိ၊
သူ့ကျွန်ဘဝမှ လွတ်သူ ဖြစ်ရဲ့လား။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
အဏဏောသိ၊
သူ့ကြွေးကင့်သူ ဖြစ်ရဲ့လား။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
နသိ ရာဇဘဋော၊
မင်းခစား မင်းမှုထမ်း တာဝန်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရသူ ဖြစ်ရဲ့လား။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
အနုညာတောသိ မာတာပိတူဟိ၊
မိခင်ဖခင် အရင်းတို့က ခွင့်ပြုသူ ဖြစ်ရဲ့လား။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
ပရိပုဏ္ဏ,ဝီသတိ,ဝဿောသိ၊
အသက်နှစ်ဆယ် ပြည့်ပြီးသူ ဖြစ်ရဲ့လား။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရံ၊
သပိတ်တစ်လုံး သုံးထည်သောသင်္ကန်း ပြည့်စုံသူ ဖြစ်ရဲ့လား။
(အာမ ဘန္တေ-မှန်ပါ့ အရှင်ဘုရား။)
ကိံ နာမောသိ၊
သင်ရဟန်းလောင်း အမည် ဘယ်လိုခေါ်ပါသလဲ။
(အဟံ ဘန္တေ နာဂေါ နာမ။
တပည့်တော်သည် နာဂ အမည်ရှိပါတယ် ဘုရား။)
ကော နာမော တေ ဥပဇ္ဈာယော။
တေ- သင်ရဟန်းလောင်း၏၊
ဥပဇ္ဈာယော-အပြစ်ငယ် အပြစ်ကြီး အသီးသီးကို အနီးချဥ်ကပ် ကြည့်ရှုသွန်သင်တတ်သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာမြတ်သည်၊
ကော နာမော- အဘယ်အမည်ရှိပါသနည်း။
ဥပဇ္ဈာယော မေ ဘန္တေ, အာယသ္မာ (တိဿ)တ္ထေရော နာမ။
တပည်တော်၏ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာသည် သက်တော်ရာကျော် ရှည်တော်မူ လတ္တံ့သော အရှင်တိဿ မထေရ် အမည်ရှိပါတယ်ဘုရား။
ဤသို့ စစ်ဆေး မေးမြန်းခဲ့သော်၊ ယခု သင်ပြခဲ့သည့်အတိုင်းသာ၊ ဖြေဆိုပါ။
ရဟန်းလောင်းနှင့်အတူ သံဃာ့အလယ်သို့ ပြန်ခြင်းငှာမသင့်သောကြောင့်၊ ဤနေရာ၌သာ နေဦးလော့၊ သြသာရဏဉတ်ဖြင့် ဆင့်ခေါ်လတ်သော် ရိုသေစွာ လာခဲ့ရမည်(ဟု မှာရမည်။)
(ထို့နောင် အနုသာသက
ပုဂ္ဂိုလ်က ရှေးဦးစွာ သွား၍ သြသာရဏဉတ် ရွတ်ဖတ်ပြီး “လာခဲ့လော့”ဟု ရဟန်းလောင်းကို ခေါ်ရမည်။)
######
သြသာရဏဉတ်
*******
သုဏုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ (နာဂေါ) အာယသ္မ္မတော (တိဿဿ) ဥပသမ္ပဒ္ပဒါပေက္ခော၊
အနုသိဋ္ဌော သော မယာ၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ (နာဂေါ) အာဂစ္ဆေယျ။
လာခဲ့လော့- (ဟုခေါ်ရမည်)
(“အာဂစ္ဆာဟီ”တိ ဝတ္တဗ္ဗော)။
(ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒာပေတွာ-ဟု မိန့်ဆို
ထားသောကြောင့် ရှိခိုးစေရပါမည်)
####
ရှိခိုးခြင်းနှင့် ရဟန်းအဖြစ်တောင်းပန်ခြင်း
*****
သံဃာတော် အရှင်မြတ်တို့ဘုရား၊ ဘုရားတပည့်တော်သည် ဤသိမ်အတွင်၌ ကြွရောက်ချီးမြောက် တော်မူကြကုန်သော သံဃာတော်
အပေါင်း၏ ခြေတော်အစုံကို တစ်ကြိမ်နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်တိုင်အောင် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏ဘုရား။(သုံးကြိမ်ဝတ်ချရန်)
(ထို့နောက်
န ဘိက္ခဝေ အယာစိတေန ဥပသမ္ပါဒေတဗ္ဗော။ ယော ဥပသမ္ပါဒေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။
အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ယာစိတေန ဥပသမ္ပါဒေတုံ။
မတောင်းပန်သူအား ရဟန်း ခံမပေးရ၊ တောင်းပန်သူကိုသာ ရဟန်ခံပေးရမည်ဟု မိန့်တော်မူသောကြောင့်
ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒါပေတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှာပေတွာ ဥပသမ္ပဒံ ယာစာပေတွာ-ဟု ဆိုသည်နှင့်အညီ
ဆောင့်ကြောင့်ထိုင် လက်အုပ်ချီစေပြီး ရဟန်းအဖြစ် တောင်းစေရမည်။)
ရဟန်းအဖြစ်တောင်းပန်ပုံ
*******
သံဃံ ဘန္တေ, ဥပသမ္ပဒံ ယာစာမိ။ ဥလ္လုမ္ပတု, မံ ဘန္တေ, သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ။
ဒုတိယမ္ပိ, ဘန္တေ သံဃံ၊
တတိယမ္ပိ ဘန္တေ သံဃံ၊
ဘန္တေ- အရှင်ဘုရားတို့၊ အဟံ-ဘုရား တပည့်တော်သည်၊
သံဃံ- သံဃာတော်ကို၊
ဥပသမ္ပဒံ-မြင့်မြတ်သော ရဟန်း
အဖြစ်ကို၊
ယာစာမိ- တောင်းပန်ပါ၏၊ တောင်ခံပါ၏ဘုရား။
ဒုတိယမ္ပိ- နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း၊
ဥပသမ္ပဒံ-မြင့်မြတ်သော ရဟန်း
အဖြစ်ကို၊
ယာစာမိ- တောင်းပန်ပါ၏၊ တောင်ခံပါ၏ဘုရား။
တတိယမ္ပိ- သုံးကြိမ်မြောက်လည်း၊
ဥပသမ္ပဒံ-မြင့်မြတ်သော ရဟန်း
အဖြစ်ကို၊
ယာစာမိ- တောင်းပန်ပါ၏၊ တောင်ခံပါ၏ဘုရား။
ဘန္တေ- အရှင်မြတ်ဘုရားတို့၊
သံဃော- သံဃာတော်သည်၊ မံ- တပည့်တော်ကို၊
အနုကမ္ပံ-(လျော်စွာတုန်လှုပ်တတ်သော ဂရုဏာရှိသော) အစဥ်သနားစောင့်ရှောက် ချီးမြှောက်မှုကို၊
ဥပါဒါယ- အစွဲပြု၍၊ ဉာဏ်ဖြင့်ယူ၍၊
ဥလ္လုမ္ပတု- အကု
သိုလ်နယ်မှ ထုတ်ကယ်၍ ကုသိုလ်နယ်၌ တည်စေတော်မူပါလော့။
တစ်နည်း
=ဥလ္လုမ္ပတု-နှိမ့်ကျသော ရှင်သာမဏေအဖြစ်မှ ထုတ်ကယ်၍ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်၌ တည်စေတော်မူပါလော့။
တစ်နည်း= ဥလ္လုမ္ပတု = သံသရာတည်းဟူသော ရေအလျဉ်မှ ထုတ်ကယ်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်စေနိုင်သော အံ့ဖွယ်ရှစ်ဖြာ သာသနာတော်၌ တည်စေတော်မူပါလော့။
([အကုသလာ ဝုဋ္ဌာပေတွာ
ကုသလေ ပတိဋ္ဌာပေတု။ အဋ္ဌကထာ။]
တနည်း
[သာမဏေရဘာဝါ ဝါ ဥဒ္ဓရိတွာ ဘိက္ခုဘာဝေ ပတိဋ္ဌာပေတု။ အဋ္ဌကထာ။]
တနည်း
ဥလု-သဒ္ဒူပ ပဒ ပါဓာတ် အ-ပစ္စည်း တု-ဝိဘတ်၊ ဥလု-သဒ္ဒါ ရေဟော၊ ရေအလျဉ်မှ စောင့်ရှောက်
ကယ်တင်ခြင်းဟူလို။ [မဟာဝါ စလင်းဂဏ္ဌိ] )
####
ပုစ္ဆက သမ္မုတိဉတ်
**********
သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ အယံ (နာဂေါ) အာယသ္မ္မတော (တိဿဿ) ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊
ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ အဟံ (နာဂံ) အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆေယျံ။
######
မေးစီးစစ်ရန်
******
သုဏသိ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခ၊ အယံ တေ သစ္စကာလော ဘူတကာလော၊ ယံ ဇာတံ၊ တံ ပုစ္ဆာမိ၊ သန္တံ
အတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ။ အသန္တံ နတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ။ သန္တိ တေ ဧဝရူပါ အာဗာဓာ။
ကုဋ္ဌံ (အတ္ထိ)၊
(နတ္ထိ ဘန္တေ။)
ကဏ္ဍော (အတ္ထိ)၊
(နတ္ထိ ဘန္တေ။)
ကိလာသော (အတ္ထိ)၊
(နတ္ထိ ဘန္တေ။)
သောသော (အတ္ထိ)၊
(နတ္ထိ ဘန္တေ။)
အပမာရော (အတ္ထိ)၊
(နတ္ထိ ဘန္တေ။)
မနုဿောသိ၊
(အာမ ဘန္တေ။)
ပုရိသောသိ၊
(အာမ ဘန္တေ။)
ဘုဇိဿောသိ၊
(အာမ ဘန္တေ။)
အဏဏောသိ၊
(အာမ ဘန္တေ။)
နသိ ရာဇဘဋော၊
(အာမ ဘန္တေ။)
အနုညာတောသိ မာတာပိတူဟိ၊
(အာမ ဘန္တေ။)
ပရိပုဏ္ဏ,ဝီသတိ,ဝဿောသိ၊
(အာမ ဘန္တေ။)
ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရံ၊
(အာမ ဘန္တေ။)
ကိံ နာမောသိ၊
(အဟံ ဘန္တေ (နာဂေါ) နာမ။)
ကော နာမော တေ ဥပဇ္ဈာယော၊
(ဥပဇ္ဈာယော မေ ဘန္တေ အာယသ္မာ (တိဿ)တ္ထေရော နာမ။)
#####
သုဒ္ဓ ဥပသမ္ပဒ ဉတ်ကမ္မဝါစာပါဠိ
****
သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ (နာဂေါ) အာယသ္မတော (တိဿဿ) ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊
ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ၊ (နာဂေါ) သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ
အာယသ္မတာ (တိဿေန) ဥပဇ္ဈာယေန၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော (နာဂံ) ဥပသမ္ပ္ပာဒေယျ
အာယသ္မတာ (တိဿေန) ဥပဇ္ဈာယေန၊ ဧသာ ဉ တ္တိ။
သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ အယံ (နာဂေါ) အာယသ္မ္မတော (တိဿဿ) ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊
ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ၊ (နာဂေါ) သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ
အာယသ္မတာ (တိဿေန) ဥပဇ္ဈာယေန၊ သံဃော (နာဂံ) ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ အာယသ္မတာဘ(တိဿေန)
ဥပဇ္ဈာယေန၊ ယဿာ ယသ္မတော ခမတိ (နာဂဿ) ဥပသမ္ပဒါ အာယသ္မတာ (တိဿေန) ဥပဇ္ဈာယေန၊
သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ။
ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။
တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။
ဥပသမ္ပန္နေန သံဃေန (နာဂေါ) အာယသ္မတာ (တိဿေန) ဥပဇ္ဈာယေန၊ ခမတိ သံဃဿ၊
တသ္မ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမိ။
######
သြဝါဒအခန်း
******
ရဟန်းဖြစ်ချိန် ပြောကြားခြင်း
****
တာဝဒေဝ ဆာယာ မေတဗ္ဗ္ဗာ။
တာဝဒေဝ- ရဟန်းဖြစ်ရာ ထိုခဏ၌သာလျှင်၊
ဆာယာ- အရိပ်ကို၊
မေတဗ္ဗာ-နှိုင်းယှဉ်တိုင်းတာ
အပ်၏။
(လူလောကတွင်
ကြီးသူ ငယ်သူ ခွဲခြားရာ၌ အသက်အားဖြင့် ခွဲလေ့ရှိ၏။ သာသနာတော်မှာတော့ သိက္ခာ
ဝါအားဖြင့် ခွဲခြားရသည်။ ရဟန်းခံသောအခါ တတိယ ကမ္မဝါစာအဆုံး “သော ဘာသေယျ” ပြီးလျှင် ရဟန်းဖြစ်တယ်။ ရဟန်းဖြစ်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ရဟန်းသစ်သန္တာန်မှာ အကျဉ်းအားဖြင့် သိက္ခာ ၃ ပါး၊
မကျဉ်း
မကျယ် အလယ် အလတ်အားဖြင့် နှစ်ရာ့နှစ်ဆယ် ခုနစ်သွယ်၊
အကျယ်အားဖြင့် ကုဋေ ကိုးထောင်ကျော်သော
သိက္ခာပုဒ်များ တည်ပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ချိန်စောသူ (ရှေ့ကျသူ)ကို
သိက္ခာဝါကြီးသူဟု ခေါ်ရ၏။
သာသနာတော် စည်းကမ်းအရ သိက္ခာငယ်သူက သိက္ခာကြီးသူကို ရှိခိုးခြင်း၊ ခရီးဦး
ကြိုဆိုခြင်း စသည်ဖြင့် အရိုအသေ ပြုရ၏။ ၎င်းပြင် ရဟန်းဖြစ်ချိန်ကို တိတိကျကျ သိထားမှသာ ထေရ်စဉ်ဝါလိုက် ပစ္စည်း ဝေဖန်ရာ နိဿရည်း လွတ်အင်္ဂါ, ကျောင်းထိုင်အင်္ဂါ စသော ဝါစဉ်နှင့် စပ်ဆိုင်သော ကိစ္စတိုင်း
တို့၌ လွယ်ကူစွာ ကျင့်သုံးနိုင်မည်။
ထို့ကြောင့် သိက္ခာကြီးသူ ငယ်သူ တိတိကျကျ ခွဲခြားသိအောင် ရဟန်းဖြစ်
ချိန် မှတ်သားထားဖို့ရန် မြတ်စွာဘုရားက
တာဝဒေဝ ဆာယာမေတဗ္ဗ္ဗာ။-လို့ မိန့်မှာတော်မူခဲ့တာ
ရှေးခေတ်က ယခုလို နာရီများ မရှိ၊ နေရောင်၌ မတ်တတ်ရပ်ပြီး အရိပ်ကို ခြေဖဝါးဖြင့်
တိုင်းရသည်။ ခြေဖဝါး အရှည်လိုက် တိုင်းသည်ကို “ဖဝါး”ဟုလည်းကောင်း၊
အစွန်းပိုကို ခြေဖဝါးကန့်လန့်ဖြင့်
တိုင်းခြင်းကို “ဖီလာ”ဟုလည်းကောင်း ခေါ်လေ့ရှိခဲ့တယ်။
ဘယ်နှစ်ဖဝါး၊ ဘယ်နှစ်ဖီလာ အချိန်၌ ရဟန်းဖြစ်သည်ဟု
အရိပ်ကို သတ်မှတ်ထားရသည်။
ယခု ခေတ်ပေါ်နာရီ, မိနစ်, စက္ကန့်များဖြင့် မှတ်သားလျှင်လည်း ပြီးနိုင်သည်။)
ဥတုမ္ပမာဏံ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ။
ဥတုပ္ပမာဏံ- ဆောင်း နွေ မိုး-ဟု သုံးပါးသော ဥတုတို့တွင် ယခုရောက်ဆဲ ဥတုကို၊ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ- ပြောထားအပ်၏။
(ဘယ်ဥတုမှာ ရဟန်းဖြစ်သည်ဟု ပြောထားရမည်။)
ဒိဝသဘာဂေါ အာစိက္ခိတဗ္ဗော။
ဒိဝသဘာဂေါ- လဆန်းတစ်ရက် နှစ်ရက် စသော နေ့အဖို့, တနင်္ဂနွေ တနင်းလာ စသော နေ့အဖို့,
နံနက် နေ့လည် စသော နေ့အဖို့ကို၊ အာစိက္ခိတဗ္ဗော- ပြောထားအပ်၏။
သင်္ဂီတိ အာစိက္ခိတဗ္ဗာ ။
သံဂီတိ = အရိပ်, ဥတု, နေ့အစုကို ပေါင်းစုပြုလျက် ရဟန်းရက်ချုပ်သာသနာဝင် မှတ်တမ်းကို၊
အာစိက္ခိတဗ္ဗာ- ပြောထားအပ်၏။
######
သြဝါဒအခန်း ဆောင်ရန် မှီရာလေးပါး ပြောကြားခြင်း
စတ္တာရော နိဿယာ အာစိက္ခိတဗ္ဗာ –
“ပိဏ္ဍိယာလောပဘောဇနံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော။ အတိရေကလာဘော – သင်္ဃဘတ္တံ၊ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ၊ နိမန္တနံ၊ သလာကဘတ္တံ၊ ပက္ခိကံ၊ ဥပေါသထိကံ၊ ပါဋိပဒိကံ။
“ပံသုကူလစီဝရံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော။ အတိရေကလာဘော – ခေါမံ၊ ကပ္ပါသိကံ၊ ကောသေယျံ၊ ကမ္ဗလံ၊ သာဏံ၊ ဘင်္ဂံ။
“ရုက္ခမူလသေနာသနံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော။ အတိရေကလာဘော – ဝိဟာရော၊ အဍ္ဎယောဂေါ၊ ပါသာဒေါ၊ ဟမ္မိယံ၊ ဂုဟာ။
“ပူတိမုတ္တဘေသဇ္ဇံ နိဿာယ ပဗ္ဗဇ္ဇာ။ တတ္ထ တေ ယာဝဇီဝံ ဥဿာဟော ကရဏီယော။ အတိရေကလာဘော – သပ္ပိ၊ နဝနီတံ၊ တေလံ၊ မဓု၊ ဖာဏိတ”န္တိ။
#####
သြဝါဒအခန်း ရှောင်ရန် အကရဏီယ လေးပါး ပြောကြားခြင်း
ရဟန်းခံ အစီအစဉ် ပြီးပြီ။
#####
#လယ်တီကျောင်းတိုက်
#ဘိုကလေးမြို့။
Comments
Post a Comment